امام جواد(ع) در سن بسیار کم به امامت رسید اما از چنان فضل و دانشی برخوردار بود که کسی یارای مقابله با وی را نداشت، امام با بهرهگیری از آیات الهی مسلمانان را هدایت و آگاه میکرد.
ابوجعفر محمد بن علی نهمین امام از امامان دوازده گانه شیعیان و یازدهمین معصوم از چهارده معصوم است. مشهورترین لقبهای آن حضرت جواد (بخشنده) و تقی (پرهیزکار) است.
امام جواد (ع) دهم رجب سال 195 هجری قمری بدنیا آمد، در سال 203 و پس از شهادت پدرش امام رضا (ع)، در سن هشت سالگی به امامت رسید . دوران هفده ساله امامت او با حکومت مأمون و معتصم، خلفای عباسی همزمان بود.
نگامیکه امام رضا به دعوت مأمون از مدینه به توس رفت ، امام جواد که کودک بود، مانند دیگر افراد خانواده حضرت رضا در مدینه ماند و در سال 202 برای دیدار پدر به مرو رفت و سپس به مدینه بازگشت.
پس از شهادت امام رضا مأمون به بغداد رفت . او که از کمالات علمی و معنوی امام جواد آگاه بود، ایشان را از مدینه به بغداد دعوت کرد. اما دولتمردان حکومت عباسی و اطرافیان مأمون از این اقدام ناخشنود بودند، بویژه آنکه مأمون تصمیم داشت دختر خود، ام الفضل، را به همسری امام جواد در آورد.
مأمون برای آنکه آنها را از مقام علمی و فضل آن حضرت آگاه کند در بغداد مجلس بحثی میان او و دانشمندان بزرگ آن روزگار، ترتیب داد. در این مجلس امام به پرسشهای علما پاسخ گفت و میزان دانش و هوش وی بر آنان آشکار شد. پس از آن مأمون دختر خود را به همسری امام درآورد.
صغر سن امام از پدیده هاى اعجازآمیز اوست که در روحیه حاکمان آن زمان اثرى فوق العاده گذاشته بود. وقتى پدر بزرگوارش درگذشت، از عمر امام جواد حدود هشت سال بیش نگذشته بود و در همان سن، عهده دار منصب امامت شد.
حضرت جواد در دوره ای که فرقه های مختلف اسلامی و غیراسلامی در میدان رشد و نمو یافته، علوم و فنون سایر ملتها نیز پیشرفت بسیاری کرده و پیشرفت کرده و کتابهای زیادی به زبان عربی ترجمه و در دسترس قرار گرفته بود ، با وجود کمی سن وارد بحثهای علمی شده، با سرمایه خدایی امامت که از سرچشمه ولایت مطلقه و الهام ربانی مایه گرفته بود، احکام اسلامی را مانند پدران و اجداد بزرگوار خود گسترش داد و به تعلیم و ارشاد عمومی پرداخت .
امام با پایگاههاى مردمى طرفدار و مؤمن به رهبرى و امامتش به طور مستقیم در مسائل دینى و قضایاى اجتماعى و اخلاقى در تماس بود.
حضرت جواد (ع) بر این باور بود که آیات الهى باید در جامعه فراگیر شده و دستاوردهای آن در ابعاد مختلف زندگی مسلمانان بروز و نمود داشته باشد .
امام جواد به همین منظور ، تلاش می کرد گمراهان و غافلان را با بهره گیری از آیات الهی هدایت کند، و البته در این مسیر از تفسیرهای نابجا و غیرعقلانی به شدت جلوگیری می کرد.